Avustralya’nın Tarım Sektörü Sürdürülebilir Büyüme İçin Güçlü Bir Konumda

Görsel: YZ

Avustralya’nın tarım sektörü, ABARES tarafından yayımlanan Snapshot of Australian Agriculture 2026 Insights raporuna göre güçlü büyümesini, uyum kabiliyetini ve dayanıklılığını sürdürerek net sıfır ekonomisine geçişten fayda sağlayabilecek bir konumda bulunuyor.

Rapora göre Avustralya’nın tarım, balıkçılık ve ormancılık sektörleri son yirmi yılda %45 oranında büyüme kaydetti. Reel bazda sektörün toplam değeri 2004–05 döneminde 69,3 milyar Avustralya dolarından 2024–25 döneminde 100,3 milyar Avustralya dolarına yükselerek uzun vadeli büyüme eğilimini açıkça ortaya koydu.

Üretim değerleri 2024–25 döneminde reel olarak tüm zamanların en yüksek üçüncü seviyesine ulaştı. ABARES, bu performansın sektörün iklim değişkenliği, yavaşlayan verimlilik artışı ve küresel ticaretteki belirsizlikler gibi çok boyutlu zorluklara karşı etkili şekilde yanıt verebildiğini gösterdiğini belirtiyor.

Son dönemdeki büyümenin arkasındaki temel etkenlerden biri, canlı hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarındaki güçlü seyir oldu. Buna ek olarak, Avustralya’nın tarım, balıkçılık ve ormancılık ihracatı son mali yılda reel olarak 80,2 milyar Avustralya doları seviyesine ulaşarak sektörün ulusal ekonomi açısından taşıdığı stratejik önemi pekiştirdi.

Uluslararası ticaret sektörün temel dayanaklarından biri olmaya devam ediyor. Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, toplam ihracat değerinin sırasıyla yaklaşık %21’ini (17 milyar Avustralya doları) ve %12’sini (9,3 milyar Avustralya doları) oluşturarak Avustralya’nın en büyük ihracat pazarları konumunu koruyor.

İhracatın yanı sıra, yurt içinde de yapısal dönüşümler dikkat çekiyor. Net sıfır politikalarının ilerlemesiyle birlikte karbon tutumu (carbon sequestration), arazi kullanımında giderek daha önemli bir rol üstlenmeye hazırlanıyor. Bu durum bazı bölgelerde geleneksel tarım alanlarını kısmen daraltabilecek olsa da ABARES, bunun genel tarımsal büyümeyi sınırlamasının beklenmediğini vurguluyor.

Karbon tutumu aynı zamanda önemli bir ekonomik fırsat olarak öne çıkıyor. Çiftçilere milyarlarca dolarlık ek gelir potansiyeli sunması, işletme içi faaliyet çeşitliliğini desteklemesi ve genel ekonomi açısından net sıfır emisyonlara geçişin daha düşük maliyetle gerçekleştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Raporda sürdürülebilirlik uygulamalarının sektörde halihazırda yaygın biçimde benimsendiğine de dikkat çekiliyor. 2023–24’e kadar olan üç yıllık dönemde, geniş alan (broadacre) ve süt hayvancılığı işletmelerinin yaklaşık %92’si en az bir doğal kaynak yönetimi uygulamasını hayata geçirdi. Önümüzdeki iki yıl içinde ise bu işletmelerin %18’i, doğal kaynakların yönetimi veya net emisyonların azaltılmasına yönelik en az bir yeni faaliyet başlatmayı planlıyor.

Verimlilik göstergeleri de sektörün güçlü performansını destekliyor. Tarım sektörü, genel Avustralya ekonomisinin üzerinde bir performans sergileyerek, 1977–78 ile 2023–24 yılları arasında bitkisel üretimde yıllık ortalama %1,6’lık verimlilik artışı kaydetti. Aynı dönemde, uzmanlaşmış koyun ve sığır et üretimi sektörlerinde verimlilik artışı sırasıyla yıllık ortalama %0,5 ve %0,6 seviyelerinde gerçekleşti.

Genel olarak rapor, Avustralya tarım sektörünün ekonomik açıdan sağlam, sürdürülebilirlik yönü giderek güçlenen ve hem iç politika dönüşümlerine hem de küresel piyasalardaki değişime uyum sağlayabilecek güçlü bir konumda olduğunu ortaya koyuyor.